72- Küşayiş

 


     Cevizli haşhaşlı çöreği büyük bir iştiyak ve iştiha ile miğdesine indiren gencimiz zevkten dört köşe vaziyette çayını yudumlarken nihayet etrafını gözlemeye, zaman ve mekân oryantasyonu çalışmalarına başladı. Artık çörekteki haşhaşın içinde eser miktarda olması muhtemel alkaloidlerin etkisi midir, yoksa kanın yavaş yavaş beyne sirayet etmesinden midir bilinmez zihnine eskilerin deyimiyle bir küşayiş, bir aydınlanma gelmişti.


     Ama aklına gelenler toy ve henüz merhametli gencimizin yüzünü de hafifçe kızarttı doğrusu. Evet ne yazık ki gencimizin de aklına, karnı doyan her Türk gencinin aklına gelen gelmişti. Bu yüz kızartıcı durumun ayırdına varan gencimiz yine her zaman olduğu gibi bu gelişmenin analizine geçti, hazır zihni açılmışken. Zihni ona yol gösteriyor, bir türlü suç ortaklığı yapıyor, bu meseleye de adeta; -Bunda ne var ki, Tabiatın kanunu bu oğlum, utanacak bir şey yok, sen genetiğinin, daha doğrusu -o yere batasıca- Evrim yasasının sana verdiği vazifeyi aklına getirdin sadece, utanma ve sıkılma!, hatta iyice yüzsüzlüğü ele alarak, Ne var bunda? diyerek haykır! utanacaksa Evrim utansın! Sen sadece bu kanunu hayata geçirmeye çalışan suçsuz ve masum bir nefersin o kadar! diyordu.


     İçindeki başka bir ses de (böyle nazik anlarda hep ortaya çıkan o cırlak ve moral bozucu gıcık ses) yine oyunbozanlık yapmaya çalışıyordu beri yandan, şöyle söylüyordu sanki;


     - Oğlum Fahrettin, kendine gel!, neredeyse iki cevizli çörek, senin zar zor kurmaya çalıştığın o fazilet ve namus kaleni yıkmaya yetecek!, ayıp değil mi? Sen bu kadar mı iradesizsin yahu! Avrupalılar işte böyle böyle bizim asil ve necip milletimizle arayı açtılar oğlum! Senin atan Baltacı Mustafa Paşa, Katerina'nın güzelliğine, cilvesine, kese kese altınlarına kapılmasaydı şimdi Osmanlının doğu sınırı Büyük Okyanus, batı sınırı da Atlantik okyanusu hatta Amerika'yı da alacağımız için tekrar bu sefer batıdan Büyük Okyanus olacaktı belki de. Oysa senin atan Baltacı ne yaptı, aynen senin gibi düşünüp feromonların kokusuna, altın seslerinin şıkırtısına kapılıp o koca fırsatı kaçırdı. Sonra da işte böyle böyle bu cengaver ve kahraman millet bu hâllere geldi. Kendine gel oğlum! sen Baltacının değil diğer muzaffer komutanların neslindensin!, ağzımı daha fazla açtırma şimdi!


     Gencimiz şu an, tabi ki kendisini Baltacı gibi hissetmese de vaziyetin az da olsa benzer bir durumda olduğunu düşünüyordu, bu patavatsız ve bilmiş iç ses hep böyle oyun bozuyordu, ama çok az da olsa bir doğruluk payı vardı sanki söylediklerinde. İçinde olduğu durumu biraz sakin kafayla düşününce bu aptal erkek milletinin zavallı bir ferdi olarak -nedense bu iradesiz erkekler daha çok bizim coğrafyamızda oluyorlardı, coğrafya kaderdir hayfa ki hayfa!- durumun vahametinin farkına varmaya -ve bu arada Jale'yi de unutmaya- çalışarak durumu toparlamaya gayret eden gencimiz bu hayati mesele hakkında yine derin düşüncelere daldı.


     -Biz erkekler niye böyleyiz? dedi, mesela şu çöreği yapıp buraya getiren Fatma ablanın o mübarek ellerini saygı ve minnetle öpmeye kalkıyoruz, böyle anaç ama azınlıkta olan kadınların dışında kalan ve ezici bir çoğunluğu teşkil eden diğer cinsi latif kısmına da başka bir gözle bakıyor, bu kesimi taş devri erkeği gözüyle görüyor,  adeta bir korsan edasıyla onları esir almaya, ganimet gibi sahip olmak isteğine kapılıyor, onlara adeta fethedilecek bir hedef gibi bakıyoruz. Onların dünyasını pek hesaba katmadan kendi süfli menfaatlerimiz için yanlarına saygısızca ve kabaca yaklaşıyor, niyetimizi gizlemeden -zaten bu konuda pek becerikli de değiliz- doğrudan saldırıya geçiyoruz. Hormonlarımız bu kadar mı güçlü, biz mi çok zayıfız? Mesela beni örnek alalım; Jale'yi tanır tanımaz dünyam değişti, aklım fikrim hep onda takıldı kaldı. Rüyalarım bile neredeyse onunla ilgili. Ayının kırk türküsü varmış, kırkı da Ahlat üzerineymiş derler, benim de aylardır başka konulu bir türküm yok, adını anmasam da dönüp dolaşıp aynı makam, aynı terane, hep aynı nakarat. Ben niye böyle oldum? Aşk mı bu? Yoksa bir ruhi bunalım mı geçiriyorum? Bir Psikologa mı gitsem acaba? Güler mi halime psikolog derdimi anlatınca, yoksa acır ve anlayışla mı karşılar? Psikolog erkek olsa nasıl yaklaşır, kadın olsa nasıl yaklaşır bu halime acaba. Önce bir erkek psikologa sonra da bir kadın psikologa mı gitsem?. Önce hangisine gitsem? Acaba neler söylerler bana? Söyledikleri beni ikna eder mi? O da ayrı mesele. Benim derdime düşmediyse beni anlayabilir mi psikolog? sanmam.. Ya da başından böyle bir hal geçen, yani bizzat damdan düşmüş birine mi sorsam, meyhanedeyken sarhoşluğa sığınarak sorsam mesela böyle birine. Hay Allah! öyle biri de hiç karşıma çıkmadı, ya Sacit Sami bey gibi biri, ya Orhan hocam gibi hep saygın, akıllı ama neredeyse babam yaşında adamlar. Neden benim dertleşeceğim, benim yaşımda bir arkadaşım yok? Acaba ikide bir babamı rüyamda görüp onunla konuşmamın altında da mı bu mesele yatıyor?. Babam hayatta olsaydı bu meseleyi ona sorabilir miydim acaba? O ne derdi ki? O, babasına sormuş muydu ki böyle soruları? sanmam, o zamanlar babaya soru bile sorulamazmış. Hoş benim babam öyle değildi, ama böyle meseleleri, acılarımı, sıkıntılarımı soracağım bir zamanım ve fırsatım da olmadı ki ona. Tam ben böyle soruları soracaktım babam öldü. Şairin dediği gibi Babam öldü kör oldum..


     Düşüncelerinin burasında gencimizin yüzü bulutlandı, bir durgunluk, gariplik hali çöktü üzerine. 


     Bu durumu Fatma abla hemen sezdi. Kadınlar bu konularda çok yetenekliydiler doğrusu. Kim ne düşünüyor, dertli mi, niçin suskunlaştı, niçin garipleşti hemen anlarlardı. Allah onlara böyle bir güç vermişti şükürler olsun ki. Belki de erkekleri kadınlara çeken şeylerin başında işte bu hasletleri geliyordu. Bir erkek bir kadının yanında huzur buluyor, içindeki fırtınalar sakinleşiyor, adeta gemisini coşkun dalgalar ve sarsıntılardan kaçırarak sakin bir limana ulaştıran bir kaptanın duyduğu huzur gibi bir duygu kaplıyordu bu zavallı erkek milletini bir kadının yanında, hele bir de gülümseme ve aç karnını doyuracağı bir çörek, boş ruhunu dinlendireceği bir ılık havuz bulmuş gibi hissettiğinde kendisini o ''Erkek''.


     - Biraz daha çörek vereyim mi Fahrettin? çay da daha bayatlamamışken iyi gider, ne dersin? dedi Fatma abla o müşfik ve halden anlayan tavrıyla.


     Gencimiz o anda annesini hatırladı, annesi de hep onu koruyan kollayan bakışlarıyla onu sarıp sarmalamış, hep yanında, arkasında olmuştu. Şu an bile sanki annesi sesleniyor gibiydi. Bir yerde okumuştu; Kadınların karşılıksız sevdikleri tek erkek oğullarıdır, diye. Bunda biraz gerçek payı vardı şüphesiz, ama bu laf kadınlara biraz haksızlık değil miydi acaba? Kadın oğlundan başka erkeklerden, yani burada adı anılmasa da kocasından illa bir şeyler mi bekliyor, yaptığı her şeyi o birisi -mesela Fatma abla- değilse bütün kadınlar, -yani burada yine galiba doğurganlık çağındaki kadınlar kast ediliyordu-, mutlaka sevgilerini bir menfaat karşılığında mı veriyorlardı? Modern çağda bu raddeye mi gelmişti insanlık? Materyalizm bu kadar mı yaygınlaşmış, adeta ruhumuza bu kadar derin mi nüfuz etmişti? Her şey bu kadar basit ve yalın mıydı? Madde bu kadar mı önemliydi? Madde neydi peki? Hırs, çekicilik, güzellik, süs, etkileyici hatta kıyıcı bir mizaç da birer karakter özelliği, kısacası karşı cinsi etkilemeye yarayan bir silah ya da maddi karşılığı olan, alınıp satılan birer meta mıydı? Havadan sudan başka karşılıksız bir şey kalmış mıydı şu dünyada?. Hatta temiz ve taze hava, lezzetli ve hoş bir su bile artık para karşılığı ulaşılabilen bir meta olmuşken alıp satılmayan ne kalmıştı? Erkeğin kendisini ne kadar sevdiğinin ölçüsü hediye ettiği şeylerin maddi değerleri, hatta evlenme teklifinde sunulan -eskiden böyle şeyler yokmuş tabi ki, zavallı annelerimiz ucuza mı gitmişler yani- tektaşın boyutlarıyla doğru orantılı olduğunu düşünen kadınlar ne oluyordu peki? Bütün kadınlar böyle mi olmuştu artık? Peki erkekler?' beklentiyle mi yapıyordu? Yani bir alış veriş miydi bir kadınla erkeğin arasındaki ilişki? Eğer annen değilse ya da ona yakın birisi -mesela Fatma abla- değilse bütün kadınlar, -yani burada yine galiba doğurganlık çağındaki kadınlar kast ediliyordu-, mutlaka sevgilerini bir menfaat karşılığında mı veriyorlardı? Modern çağda bu raddeye mi gelmişti insanlık? Materyalizm bu kadar mı yaygınlaşmış, adeta ruhumuza bu kadar derin mi nüfuz etmişti? Her şey bu kadar basit ve yalın mıydı? Madde bu kadar mı önemliydi? Madde neydi peki? Hırs, çekicilik, güzellik, süs, etkileyici hatta kıyıcı bir mizaç da birer karakter özelliği, kısacası karşı cinsi etkilemeye yarayan bir silah ya da maddi karşılığı olan, alınıp satılan birer meta mıydı? Havadan sudan başka karşılıksız bir şey kalmış mıydı şu dünyada?. Hatta temiz ve taze hava, lezzetli ve hoş bir su bile artık para karşılığı ulaşılabilen bir meta olmuşken alıp satılmayan ne kalmıştı? Erkeğin kendisini ne kadar sevdiğinin ölçüsü hediye ettiği şeylerin maddi değerleri, hatta evlenme teklifinde sunulan -eskiden böyle şeyler yokmuş tabi ki, zavallı annelerimiz ucuza mı gitmişler yani- ''tektaşın'' boyutlarıyla doğru orantılı olduğunu düşünen kadınlar ne oluyordu peki? Bütün kadınlar böyle mi olmuştu artık? Peki erkekler?.

     - Sağol Fatma abla, çok yedim, ellerine sağlık, o kadar iyi geldi ki, Allah razı olsun, annemin çörekleri kadar güzel olmuş, dedi. Annesinin çörekleri kadar olamazdı tabi ki, ama işte iltifat olsun diye söyleyivermişti bu sözleri büyük bir rahatlıkla. Neden böyle söylemişti  ki?, acaba bunun yalan olduğunu anlar mıydı Fatma abla? Erkekler kadınlara, daha doğrusu herkes niçin yalan söylüyordu birbirlerine bu kadar kolayca? Böyle masum ve ''Beyaz'' da olsa, yalancıktan da olsa, yalan yalan değil miydi neticede? Niçin yalan söylüyorduk habire ve kolayca? Acaba yalansız yaşam olmuyor muydu? Yalansız bir dünya şimdiki dünyamızdan daha çorak ve tatsız mı olurdu? Yine geldik materyalizme dedi içinden ümitsizce, gencimiz. Sonra ekledi; Her şey yalan, var biraz da sen oyalan. Peki hep doğru söyleyenler, yalanı ''beceremeyen''ler niçin sevilmiyor, dokuz köyden kovuluyordu? Yalan söylemek, ve yalan olduğunu bile bile inanır görünmek niçin tercih ediliyordu? Evet evet, bunları da eğer giderse psikolog hanıma (demek ki hanım psikolog istemişti o da nedense) sormayı düşündü. Acaba psikolog hanım ne derdi bu soruları duyunca. Sen olmuşsun, daha doğrusu ölmüşsün de haberin yok mu derdi acaba? Ya da sen bana gelme, bende senin sorularına cevap yok, mu derdi? Böyle saçma sorular sorduğuna göre sen iflah olmazsın, senin sorularına cevapları asırlardır filozoflar aramış, ama neticede durum ortada. İster onlara sor, -daha doğrusu artık onların adı vardır, kendileri yoktur, çoğu ölmüştür, çok azı da hayatta olsa bile her biri bir dağın üzerinde oturan tanrılar gibidir, yanlarına yaklaşamazsın-, istersen de günümüzde onların yerini almaya yeltenen bir tarikat büyüğüne, bir şeyhe git, onlara sor bu sorularını, mı derdi acaba?


     Bu son soru zihnini başka bir mecraya yönlendirdi. Nedense birden Teoman bey geldi aklına. Evet, evet Jale'nin babası Teoman bey. Gerçi o Şeyh filan değildi, ama bu meselelere yakın biri gibi konuşmuştu patronuyla sohbet ederken. Acaba onunla şöyle rahat bir ortamda bunları konuşabilir miydi? Birden korktu, böyle soruları sorsa adam bir daha Jale'nin yüzünü bile göstermezdi ona galiba. Neden göstermezdi acaba? Yoksa ona mı öyle geliyordu? Kendisi böyle saçma soruların arkasında olan (şimdi de adamı saçma soruların peşine düşmüş yarı meczup biri  gibi tahayyül etmişti nedense, tabi yahu; sen adamı yüzmeyen bir gemiye kaptan yaparsan, o da böyle düşünür işte, ne var bunda) bir adam, hiç biricik kızını böyle sorular soran bir gence verir miydi? Böyle saçma sorular sormak tekeli, galiba onun gibi ununu elemiş, eleğini duvardaki çiviye asmış, karnı tok, sırtı pek, karı kız gibi meselelerden de bir hayli uzaklaşmış kişilere mahsus bir ayrıcalıktı. Onun gibi hayatının baharında ve ''İş, Aş ve Aşk'' peşinde koşması gereken ve o yolun gerektirdiği şekilde davranması beklenen biri, böyle saçma sapan soruların peşinde vakit geçirmemeliydi. O, alacağı tek taş yüzüğün kaç karat olduğuna, kadınlarla nasıl konuşulup onlara beyaz veya gök kuşağının her renginden yalanlar söyleme becerisi üzerinde uzmanlaşmaya, toplumun böyle beklentilerine uygun ve uyumlu davranma temrinlerine odaklanmalıydı. Böyle soruların cevabını çok merak ediyorsa gencimiz, bu tür soruları sadece onu hiç tanımayan kimselere sormalıydı, ve -alacağı cevaplar yüzde doksan dokuz tatmin edici olmasa da- sormaya devam etmeliydi. Kendisini tanımayan kimselere böyle sorular sorunca deli muamelesi göreceği de kesindi öte yandan. Bu durumda el mahkum, cevaplar sadece kitaplarda, tehlikeyi göze almak şartıyla şeyhlerde, meczup görünen tiplerde ve -en güzeli ve özellikle de en romantik seçenek olarak- şairlerde aranabilirdi. Evet, sadece filozoflar ve şairler böyle sorularla ilgilenirlerdi. Ama ne yazık ki onları bulmak da çok çok zordu. İlk grup çoktan toprağın altındaydı, ikinciler de ya toprağa çok yakın veya hemen üstünde sürünmekteydi, onları bulmak hem zor hem tehlikeliydi de aynı zamanda, mâzallah onlara benzeme, onlar gibi oluverme tehlikesi çoktu, eğer onlarla çok düşer kalkarsan ve sözlerine kapılırsan; Ateşe çok yaklaşırsan yanarsın, uzaklaşırsan donarsın, ne yapacağını bilemez halde titreşir durursun misali huzurun kaçar, bambaşka dünyaların içine dalar, dipsiz deryaları boylarsın böyle kişilerin yanında çok bulunursan, hikayelerden hep okur görürüz böyle olanları. Sorularına cevapları bir bal arısı gibi her tür çiçekten gıdım gıdım almaya, bu arada bazı tehlikeli nektarlardan da zehirlenmemeye çalışacaktın, kısacası iş yine başa düşüyor ve her şey başa dönüyordu. Kendi göbeğini kendin kesmek zorundaydın bu konuda da. Küşayiş, yerini dud ı muannite terk ediyordu anlaşılan.


                                                                 *                   *                    *


     Jale'nin o anda yazıhaneye girişi, elini uzatsan elini dahi göremeyeceğin kesafetteki inatçı bir sis altında kalmış ıssız ve üşümüş bir ovaya aniden kendisini gösteren güneşin göz kamaştıran  parlaklığıyla o yapışkan ve ölümü çağrıştıran soğukluğun hızla paramparça olup her tarafın balkıması gibi muazzam bir tesir yaptı adeta şu garip, mahzun ve melûl yazıhane salonunda. Ortamda ne hüzün, ne de ruhu bomboş bir zavallı delikanlı kalmıştı arık. Güneş parıldıyor, kuşlar cıvıl cıvıl aşk şarkıları terennüm ediyordu yemyeşil çayırlarda.



                                                                  *                     *                   *









                 


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

71- Büyük resim

68- Diyalog

Kahraman adam